Wat is USB-C en waarom heeft bijna alles het tegenwoordig?
USB-C is een klein, ovaal stekkertje dat je kunt aansluiten zonder erbij te kijken welke kant boven zit, en dat inmiddels op vrijwel elke telefoon, laptop en tablet zit. De naam roept vaak meer vragen op dan hij beantwoordt: is een USB-C-kabel altijd even snel, kun je er alles mee opladen, en waarom lijkt de ene USB-C-poort meer te kunnen dan de andere?
In dit artikel leggen we uit wat USB-C precies is, hoe het zich verhoudt tot oudere aansluitingen zoals USB-A en Lightning, waarom het sinds eind 2024 de verplichte standaard is in de EU, en waar je op moet letten als je een nieuwe kabel of oplader koopt.
In het kort
- USB-C is de vorm van de stekker, niet de snelheid of het vermogen erachter; twee USB-C-kabels kunnen sterk verschillen.
- Sinds 28 december 2024 is USB-C in de EU verplicht op nieuwe telefoons, tablets en veel andere kleine elektronica.
- Via USB-C kun je data versturen, opladen (Power Delivery, tot 240 watt) en zelfs beeld naar een monitor sturen.
- Een goedkope of dunne USB-C-kabel kan prima werken voor opladen, maar mist vaak de hogere snelheden of het volledige vermogen.
Wat is USB-C precies?
USB-C is de naam van een fysieke connector: een klein, ovaal stekkertje dat symmetrisch is, waardoor je ‘m altijd in één keer goed insteekt. Dat is een groot verschil met de oudere, rechthoekige USB-A-stekker, die je vaak eerst moet omdraaien.
Belangrijk om te onthouden: USB-C zegt alleen iets over de vorm van de stekker, niet over wat erdoorheen gaat. De snelheid van dataoverdracht, het maximale laadvermogen en of een kabel ook beeld kan doorsturen, hangen af van de onderliggende USB-standaard in de kabel en de poort, niet van het feit dat het ‘een USB-C-tje’ is.
Is elke USB-C-kabel even snel?
Nee, en dat is precies waar de verwarring vandaan komt. Onder de motorkap van eenzelfde USB-C-stekker kunnen heel verschillende USB-standaarden zitten, elk met een eigen maximale datasnelheid.
| Standaard | Maximale snelheid | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| USB 2.0 | 480 Mbps | Opladen, muizen, toetsenborden |
| USB 3.2 Gen 1 | 5 Gbps | Externe harde schijven, USB-sticks |
| USB 3.2 Gen 2×2 | 20 Gbps | Snelle externe SSD’s |
| USB4 / Thunderbolt 4 | 40 Gbps | Externe SSD’s, monitors, docking stations |
| USB4 versie 2.0 | 80 Gbps | Nieuwste laptops en high-end randapparatuur |
Wat kun je allemaal via USB-C doen?
Via USB-C kun je drie dingen tegelijk of los van elkaar doen: data versturen, opladen en beeld doorsturen. Dat maakt de aansluiting veel veelzijdiger dan de oudere USB-A-poort.
- Data overzetten, van bestanden op een USB-stick tot een volledige back-up naar een externe SSD
- Opladen via USB Power Delivery (USB-PD), met een vermogen tot 240 watt bij de nieuwste standaard
- Beeld doorsturen naar een monitor via DisplayPort Alt Mode, vaak in combinatie met opladen via één en dezelfde kabel
- Meerdere apparaten tegelijk aansluiten via één kabel naar een docking station, zoals scherm, netwerk en randapparatuur
Waarom heeft bijna alles tegenwoordig USB-C?
De belangrijkste reden is Europese wetgeving: sinds 28 december 2024 moeten nieuwe telefoons, tablets, e-readers, camera’s en een reeks andere kleine elektronica in de EU verplicht USB-C als oplaadaansluiting hebben. Voor laptops geldt een langere overgangstermijn, tot 28 april 2026.
Het doel van die regel is minder elektronisch afval: één type kabel en oplader voor bijna alle apparaten, in plaats van een la vol incompatibele stekkers. Fabrikanten die eerder een eigen aansluiting gebruikten, waaronder Apple met Lightning, zijn hierdoor overgestapt op USB-C.
USB-C versus USB-A en Lightning: wat is het verschil?
Het grootste zichtbare verschil is de vorm: USB-C is ovaal en symmetrisch, USB-A is rechthoekig en moet je vaak omdraaien, en Lightning (Apple’s oude aansluiting) is plat en smal. Daaronder verschillen ze ook in snelheid en vermogen.
| USB-C | USB-A | Lightning | |
|---|---|---|---|
| Vorm | Ovaal, symmetrisch | Rechthoekig | Plat, smal |
| Om te draaien nodig | Nee | Vaak wel | Nee |
| Maximaal laadvermogen | Tot 240 watt (USB-PD) | Meestal tot 12 watt | Circa 12 tot 20 watt |
| Gebruikt in nieuwe toestellen | Vrijwel alle nieuwe apparaten | Oudere randapparatuur | Uitfaserend sinds iPhone 15 |
Waar let je op bij het kopen van een USB-C-kabel of oplader?
Voor gewoon opladen van een telefoon werkt vrijwel elke USB-C-kabel prima. Wil je snelladen, een externe SSD gebruiken of een monitor aansluiten, dan is het de moeite waard om even naar de specificaties te kijken in plaats van de goedkoopste kabel te pakken.
- Voor snelladen: controleer of de kabel en oplader beide USB-PD ondersteunen, en of het wattage van de oplader voldoende is voor je apparaat
- Voor een externe SSD of monitor: zoek een kabel die minimaal USB 3.2 Gen 2 of USB4 ondersteunt, dat staat vaak op de kabel of verpakking
- Voor beeld naar een monitor: controleer dat zowel laptop, kabel als monitor DisplayPort Alt Mode ondersteunen, anders krijg je geen beeld
- Let bij een langere kabel (meer dan 1 meter) extra op de specificaties, want lengte kan ten koste gaan van snelheid en laadvermogen
Veelgestelde vragen
Is USB-C hetzelfde als Thunderbolt?
Nee, USB-C is de vorm van de stekker, terwijl Thunderbolt een specifieke, snellere standaard is die dezelfde USB-C-stekker gebruikt. Elke Thunderbolt-poort is dus een USB-C-poort, maar niet elke USB-C-poort ondersteunt Thunderbolt.
Kan ik elke USB-C-kabel gebruiken om op te laden?
Voor gewoon opladen van bijvoorbeeld een telefoon werkt vrijwel elke USB-C-kabel. Wil je snelladen met hoog vermogen, dan heb je een kabel nodig die USB Power Delivery ondersteunt; niet elke kabel doet dat.
Waarom laadt mijn telefoon niet snel op met een USB-C-kabel?
Snelladen vereist dat kabel, oplader en telefoon alle drie USB-PD ondersteunen en dat het wattage van de oplader voldoende is. Ontbreekt een van die drie, dan laadt het toestel gewoon op, maar niet op de maximale snelheid.
Heeft de iPhone tegenwoordig ook USB-C?
Ja, sinds de iPhone 15 (najaar 2023) gebruikt Apple USB-C in plaats van het oudere Lightning. Dat sluit aan bij de EU-verplichting die sinds eind 2024 geldt voor nieuwe telefoons.
Kan USB-C ook beeld doorgeven aan een monitor?
Ja, via een functie die DisplayPort Alt Mode heet, mits laptop, kabel en monitor dit alle drie ondersteunen. Zo kun je met één kabel tegelijk beeld sturen en de laptop opladen.
Is USB-C achterwaarts compatibel met oudere USB-A-apparaten?
Fysiek passen de stekkers niet in elkaar, maar met een adapter of USB-C-naar-USB-A-kabel werkt de verbinding wel. De snelheid is dan beperkt tot wat het oudste onderdeel in de verbinding aankan.
Waarom je op ons kunt bouwen
Ons panel volgt de markt al jaren en vergelijkt per categorie tientallen modellen. Wij hebben geen merk te verdedigen en geen positie te verkopen: wat boven staat is wat wij zelf zouden kopen. De volledige methodiek · Hoe wij geld verdienen
Wie dit schrijft
Het testpanel van TechXpert volgt de markt voor consumentenelektronica al jaren en vergelijkt per categorie tientallen modellen. TechXpert is een uitgave van Content Ventures.
Jarenlange ervaring · tientallen modellen per categorie vergeleken
